Siegmund Freud: Abriss der Psychoanalyse

ზიგმუნდ ფროიდი (სრული სახელი – ზიგმუნდ სოლომონ ფროიდი) დაიბადა 1856 წლის 6 მაისს, ავსტრია-უნგრეთის პროვინცია მორავიაში, ქ. ფრაიბერგში.
ფროიდი სიღრმის ფსიქოლოგიის ფუძემდებელი და პიროვნების ფუნდამენტური თეორიის – ფსიქოანალიზის ავტორია. მისი ღვაწლი ნიშანდობლივია ფსიქოდინამიკის ჩამოყალიბებითა და განვითარებით. ამ ახალი ფსიქოლოგიური თვალსაზრისის ცენტრალურ ცნებებს არაცნობიერი, ლტოლვა, წინააღმდეგობის პრინციპი და გადატანა (ტრანსფერი) წარმოადგენს. ფსიქოდინამიკურ ჭრილში ინდივიდი განიხილება, როგორც გენეტიკური კონსტიტუციისა და გარემო პირობების ურთიერთქმედების პროდუქტი.
ზიგმუნდ ფროიდის ფსიქოანალიზი, როგორც თეორია და თერაპიული პრაქტიკა, ღრმა კვალს ტოვებს არა მხოლოდ ფსიქოლოგიის, არამედ ფილოსოფიის, ლიტერატურისა და კულტურის კვლევის სფეროებშიც. ფროიდის ნაშრომები გვთავაზობს ადამიანის შინაგანი სამყაროს ისეთ ხედვას, რომელიც ზედაპირულ თვითაღქმას სცილდება. მისი აზრით, ადამიანის ქცევას ხშირად განაპირობებს არაცნობიერი იმპულსები, ჩახშობილი სურვილები და ბავშვობის ის გამოცდილებები, რომლებიც ცნობიერ დონეზე მიუწვდომელი რჩება, თუმცა ძლიერ გავლენას ახდენს პიროვნების ფორმირებაზე.
ფსიქოანალიზის საფუძველში დგას რამდენიმე ცენტრალური ცნება: არაცნობიერი, ლიბიდო, სიზმრის სიმბოლიკა, გადატანა (transference) და დაცვის მექანიზმები. ფროიდი ამტკიცებდა, რომ სიზმრები „არაცნობიერისკენ მიმავალი სამეფო გზაა“, ხოლო ენობრივი შეცდომები და ყოველდღიური გადაცდენები შემთხვევითი არ არის – ისინი ფარულ სურვილებს ამჟღავნებენ.
მიუხედავად კრიტიკისა, ფროიდის თეორიების გავლენა უდავოა. ფსიქოანალიზმა ძირფესვიანად შეცვალა ადამიანის თვით გაგების პარადიგმა და დაამკვიდრა მოსაზრება, რომ ფსიქიკა რთული, შრეებად დაყოფილი სტრუქტურაა.
წინამდებარე ნარკვევი მიზნად ისახავს ფროიდის ფსიქოანალიზის ძირითადი პრინციპების განხილვას, მისი თეორიული საფუძვლების გააზრებას და იმ ისტორიულ-კულტურული კონტექსტის ჩვენებას, რომელშიც ეს იდეები ჩამოყალიბდა.
ფსიქოანალიზი მხოლოდ თერაპიის მეთოდი როდია – ის ადამიანის ბუნების შეცნობის ერთ-ერთი ყველაზე თამამი და გავლენიანი მცდელობაა.